Hiperventilacijski sindrom

Hiperventilacijski sindrom označava psihičku napetost koja je povezana s dispnejom i tahipnejom a često dovodi do sistemskih simptoma.

Hiperventilacijski sindrom je čest u mladih žena ali je moguć u oba spola u bilo koje životno doba. Nekad je posljedica emocionalnog stresa. Hiperventilacijski sindrom se razlikuje od paničnog poremećaja (vidi str. 1674), mada se oba često preklapaju. Naime, oko ½ bolesnika s paničnim stanjem ima hiperventilacijski sindrom, odnosno ¼ pacijenata s hiperventilacijskim sindromom ima panični poremećaj.

Anamneza: Bolesnici s akutnim hiperventilacijskim sindromom imaju dispneju koja je ponekad tako teška da izgleda kao ugušenje. Zaduhu prati uznemirenost i osjećaj straha ili se javljaju tjelesni simptomi: bol u prsištu, parestezije (periferno i oko usana) tetanički grčevi u rukama, presinkopa ili sinkopa, a katkad i kombinacija svih simptoma. Tetaničko grčenje mišića je posljedica respiratorne alkaloze koja dovodi do hipofosfatemije i hipokalcijemije. Bolesnici s kroničnim hiperventilacijskim sindromom imaju daleko manje dramatično izražene simptome i često se ne otkrivaju. Uzdišu duboko i učestalo, te često imaju nespecifične somatske simptome ovisno o raspoloženju, uznemirenosti ili emocionalnom stresu.

Fizikalni pregled: Fizikalni pregled je normalan kako kod akutnog tako i kod kroničnog hiperventilacijskog sindroma, mada bolesnici mogu biti tahipnoični, psihički napeti i uznemireni.

Pretrage: Hiperventilacijski sindrom se dijagnosticira isključivanjem drugih uzroka. Treba razumno birati pretrage da bi se ovaj sindrom razlučio od drugih ozbiljnijih poremećaja. Osnovne pretrage su: pulsna oksimetrija, RTG pluća i EKG. Pulsna oksimetrija u hiperventilacijskom sindromu pokazuje saturaciju O2 blizu ili 100%. RTG pluća je normalan. EKG se izvodi kakao bi se otkrila ishemija srca, mada hiperventilacijski sindrom može izazvati depresiju ST–segmenta, inverziju T–vala i produženje QT–intervala. ABS treba odrediti kad se sumnja na druge uzroke hiperventilacije, npr. na metaboličku acidozu. Ponekad je akutni hiperventilacijski sindrom teško razlučiti od akutne plućne embolije pa u tim slučajevima treba uraditi pretrage za plućnu emboliju (npr. D–dimeri, ventilacijsko/perfuzijsku scintigrafiju i spiralni CT pluća ili CT angiografiju).

Liječenje

Liječenje ustvari nanovo potvrđuje dijagnozu. Neki liječnici zastupaju stav da bolesnike treba poučiti o načinu disanja: maksimalno izdisanje i dijafragmalno disanje. Većini bolesnika potrebno je liječiti postojeću depresiju ili uznemirenost što uključuje kognitivnu terapiju, metode za oslobađanje od stresa i/ili farmakoterapiju (anksiolitici, antidepresivi ili litij).