Nenormalnosti crvenih krvnih stanica

Razaranje crvenih krvnih stanica se može pojaviti zbog toga što su crvene krvne stanice izobličene, imaju slabe membrane koje se lako lome ili pomanjkanje enzima potrebnih za ispravno funkcioniranje i održavanje elastičnosti što im omogućuje da putuju kroz uske krvne žile. Takve nenormalnosti crvenih krvnih stanica pojavljuju se u nekim naslijeđenim poremećajima.

Nasljedna sferocitoza je naslijeđeni poremećaj pri kojem normalni diskoidni oblik crvenih krvnih stanica postaje kuglast.

Krivo oblikovane, ukrućene crvene krvne stanice uhvati i razori slezena, što ima za posljedicu anemiju i povećanje slezene. Anemija je obično blaga, ali ako se razviju infekcije može biti i teža. Kada je poremećaj teži, mogu se razviti žutica i anemija, povećati jetra i nastati žučni kamenci. U mladih odraslih osoba se taj poremećaj može zamijeniti s hepatitisom. Mogu se pojaviti nenormalnosti kostiju, kao što je lubanja u obliku tornja i dodatni prsti na rukama i nogama. Liječenje obično nije potrebno, ali ponekad jaka anemija može zahtijevati uklanjanje slezene. Taj postupak ne popravlja oblik crvenih krvnih stanica, ali smanjuje broj razorenih stanica i tako popravlja anemiju.

Nasljedna eliptocitoza je rijetki poremećaj pri kojem su crvene krvne stanice prije ovalne ili eliptične nego u obliku diska.

Oblici crvenih krvnih stanica

Normalne crvene krvne stanice su elastične i u obliku diska, deblje pri rubovima nego u sredini. U nekoliko naslijeđenih poremećaja, crvene krvne stanice postanu kuglaste (nasljedna sferocitoza), ovalne (nasljedna elipocitoza) ili oblikovane poput srpa (bolest srpastih stanica ili drepanocitoza).

MSD medicinski priručnik za pacijente

Taj poremećaj katkada dovodi do blage anemije, ali ne zahtijeva liječenje. Pri teškoj anemiji može biti od pomoći uklanjanje slezene.

Manjak G6PD je poremećaj koji nastaje zato jer u staničnoj membrani crvene krvne stanice nema enzima G6PD (glukoza6fosfatdehidrogenaza).

Enzim G6PD pomaže u preradi glukoze, jednostavnog šećera koji je glavni izvor energije za crvene krvne stanice i koji proizvodi glutation, koji sprječava lomljenje stanica. Taj naslijeđeni poremećaj gotovo uvijek zahvaća muškarce. Pojavljuje se u oko 10% crnog muškog pučanstva i u manjem postotku bijelih ljudi iz Sredozemlja. Neki ljudi koji imaju manjak G6PD nikada ne razviju anemiju. Povišena temperatura, virusne ili bakterijske infekcije, dijabetična kriza i neke tvari kao što su acetilsalicilna kiselina (aspirin), vitamin K i bob, mogu izazvati razaranje crvenih krvnih stanica što dovodi do anemije. Anemiju se može spriječiti izbjegavanjem situacija ili tvari koje ju izazivaju, ali nikakvim liječenjem ne može se izliječiti manjak G6PD.