Maligna nefroskleroza

Maligna nefroskleroza je stanje povezano s jako visokim krvnim tlakom (malignom hipertenzijom) kod kojeg su oštećene najmanje arterije u bubrezima pa zatajenje bubrega naglo napreduje.

Nefroskleroza s malignom hipertenzijom najčešća je u muškaraca 40tih i 50tih godina, te u žena 30tih godina. Češća je u crnaca nego u bijelaca, a rijetka u ljudi koji imaju povišen krvni tlak.

Arterioskleroza u arterijama bubrega (benigna nefroskleroza) obično prati starenje i povezana je s povišenim krvnim tlakom. Maligna nefroskleroza je puno teža bolest, koja se pojavljuje uz malignu hipertenziju. Maligna hipertenzija najčešće nastaje radi loše kontroliranog krvnog tlaka, no može nastati i iz drugih razloga poput glomerulonefritisa, kroničnog zatajenja bubrega, suženja bubrežne arterije (renalna vaskularna hipertenzija), upale bubrežnih krvnih žila (renalni vaskulitis) ili, rijetko, hormonskih poremećaja poput feokromocitoma, Connova sindroma ili Cushingova sindroma.

Simptomi i dijagnoza

Simptomi su posljedica oštećenja mozga, srca, i bubrega visokim krvnim tlakom; dijastolički krvni tlak obično je viši od 130 mm stupca žive (mm Hg). Simptomi su nemir, zbunjenost, pospanost, zamagljenje vida, glavobolja, mučnina i povraćanje. Pregledom očne pozadine (fundus oka) uz pomoć oftalmoskopa liječnik može vidjeti područja krvarenja, nakupljanja tekućine i oticanje optičkog (vidnog) živca. Srce se povećava pa je zatajenje srca često. Zbog otoka (edema ) mozga ili krvarenja u njega može nastati koma.

Budući da bubrezi ne rade dobro, bjelančevine prolaze u mokraću. Krvne stanice, otkrivene mikroskopskom pretragom, pojavljuju se u mokraći a mogu se vidjeti i cilindri nakupljenih crvenih krvnih stanica. Često se razvija slabokrvnost (anemija) zbog poremećenog stvaranja crvenih krvnih stanica i njihovog raspadanja. Također je često rašireno zgrušavanje unutar krvnih žila. Razina renina i aldosterona (tvari koje stvaraju bubrezi a pomažu pri regulaciji krvnog tlaka) u krvi je izuzetno visoka.

Prognoza i liječenje

Ako se stanje ne liječi, oko 50% ljudi umire unutar 6 mjeseci a većina od preostalih umire unutar jedne godine. Oko 60% smrti nastaje zbog zatajenja bubrega, 20% zbog zatajenja srca, 20% od moždanog udara i 1% od srčanog udara (infarkta miokarda). Snižavanje krvnog tlaka i liječenje zatajenja bubrega značajno smanjuje stopu smrtnosti, osobito od zatajenja srca i bubrega i moždanog udara.

Ljudima koji imaju manje izraženo zatajenje bubrega, uz liječenje se stanje najviše poboljšava. Kod većine se ljudi izuzetno visoki krvni tlak može na zadovoljavajući način sniziti uz pomoć dijete i lijekova. Oni s napredujućim zatajenjem bubrega mogu se održavati na životu dijalizom te se ponekad oporave u tolikoj mjeri da se s dijalizom može prekinuti.