Infarkt bubrega

Infarkt bubrega je odumiranje jednog dijela bubrežnog tkiva uzrokovano začepljenjem bubrežne arterije, glavne arterije koja dovodi krv u bubreg.

Začepljenje bubrežne arterije je rijetko, a najčešće nastaje kada se komadić koji je nošen krvlju (embolus) zaglavi u arteriji. Embolus može potjecati od krvnog ugruška (tromba) iz srca ili od pucanja nakupine kolesterola (ateroma) u aorti. S druge strane, infarkt može nastati i zbog stvaranja krvnog ugruška (akutna tromboza) u samoj bubrežnoj arteriji, zbog njezinog oštećenja. Oštećenje može biti izazvano kirurškim zahvatom, angiografijom ili angioplastikom. Ugrušak može nastati i zbog jake ateroskleroze, arteritisa (upale arterije), anemije srpastih stanica ili pucanja aneurizme―ograničenog proširenja žile praćene stanjenjem njezine stijenke―bubrežne arterije. Razdor unutarnje površine (akutna disekcija) bubrežne arterije uzrokuje prestanak krvnog protoka ili pucanje arterije. Podležeći uzroci infarkta uključuju arteriosklerozu i fibrodisplaziju (abnormalni razvoj vezivnog tkiva u stijenci arterije).

Infarkt bubrega ponekad se učini namjerno (terapijska infarkcija) zbog liječenja tumora bubrega, masivnog gubitka bjelančevina mokraćom (proteinurije) ili teškog krvarenja iz bubrega koje je nemoguće kontrolirati. Krvni dotok u bubreg sprječava se uvođenjem katetera u arteriju koja opskrbljuje bubreg.

Simptomi i dijagnoza

Mala začepljenja bubrežne arterije obično ne uzrokuju nikakvih simptoma. Međutim, mogu uzrokovati upornu (stalnu) tupu bol u području križa (slabina) na zahvaćenoj strani. Mogu se razviti vrućica, mučnina i povraćanje. Djelomično začepljenje arterije može izazvati povišenje krvnog tlaka.

Potpuno začepljenje obaju bubrežnih arterija―ili samo jedne, kod ljudi koji imaju samo jedan bubreg―u potpunosti prekida stvaranje mokraće i “zatvara” bubreg (akutno zatajenje bubrega).

Krvne pretrage obično pokazuju abnormalno velik broj bijelih krvnih stanica. U mokraći se nalaze bjelančevine i mikroskopske količine krvi. Rijetko je nalaz krvi toliki da bi bio vidljiv golim okom.

Prikaz bubrega neophodan je za postavljanje dijagnoze jer niti jedan od simptoma ni laboratorijskih pretraga ne može sa specifičnošću utvrditi infarkt bubrega. Tijekom prva 2 tjedna nakon velikog infarkta, rad zahvaćenog bubrega je slab. Intravenska urografija ili prikaz pomoću radionukleotida, mogu pokazati loš rad bubrega, jer bubreg ne može izlučivati normalne količine kontrasta (koji se vidi na rendgenskim slikama) ili radioaktivnih tvari koje se pri ovim pretragama koriste. No, budući da loš rad bubrega može također biti posljedica stanja koja nisu infarkt, ultrazvučni pregled ili retrogradna urografija mogu biti potrebni za razlikovanje mogućih uzroka. Najbolji način za potvrđivanje dijagnoze i razjašnjenje problema je arteriografija bubrega, prilikom koje se kontrastno sredstvo kasnije vidljivo na rendgenskim snimkama uštrca u bubrežnu arteriju. Međutim, arteriografija se izvodi samo ako liječnik razmišlja o otklanjanju začepljenja. U kolikoj se mjeri bubrežna funkcija oporavlja, može se procjenjivati ponavljanjem intravenske urografije ili scintigrafije bubrega u vremenskim razmacima od mjesec dana.

TABLICA 125-1

Bolesti krvnih žila koje zahvaćaju bubreg

• Upala krvnih žila (vaskulitis) koja može ometati opskrbu krvlju

• Začepljenje bubrežne arterije, koje dovodi do odumiranja dijela bubrega koji opskrbljuje ta žila (infarkt bubrega)

• Začepljenje malih bubrežnih (renalnih) krvnih žila komadićima masnog materijala otkinutog sa stijenki krvnih žila izvan bubrega (ateroembolijska bolest bubrega)

• Oštećenje čitavog vanjskog sloja (kore) jednog ili oba bubrega (kortikalna nekroza)

• Oštećenje malih krvnih žila u bubrezima uzrokovano visokim krvnim tlakom (nefroskleroza)

• Začepljenje bubrežne vene (tromboza bubrežne vene)

Liječenje

Uobičajeno je liječenje antikoagulansima, koji se daju kako bi se spriječilo dodatno stvaranje ugrušaka iz onog koji je već u bubrežnoj arteriji. Lijekovi kojima se ugrušci otapaju (trombolitici) su noviji i mogu biti učinkovitiji od drugih oblika liječenja. Lijekovi poboljšaju rad bubrega samo kada arterija nije u potpunosti začepljena ili kada se ugrušci mogu otopiti unutar 1½ do 3 sata―a to je vremensko razdoblje u kojem bubrežno tkivo može izdržati gubitak krvne opskrbe.

Opskrba bubrega krvlju

MSD medicinski priručnik za pacijente

Za otklanjanje začepljenja, liječnik može uvesti kateter s balončićem iz femoralne arterije u preponi do bubrežne arterije. Tamo se balončić napuše kako bi silom otvorilo začepljeno područje. Ovaj postupak naziva se perkutana transluminalna angioplastika.

Nije sigurno koji je način liječenja najbolji kod infarkta bubrega, no prednost se daje lijekovima. Premda kirurški postupak može otvoriti začepljenu krvnu žilu, opasnost od komplikacija i smrti je veća, a rad se bubrega ne poboljšava ništa bolje nego uz samo antikoagulanse ili trombolitičke lijekove. Kirurško liječenje je liječenje izbora samo u jednom slučaju: kada se napravi rano (unutar 2 do 3 sata) kako bi se iz bubrežne arterije izvadio ugrušak koji se tamo stvorio kao posljedica ozljede (traumatska tromboza bubrežne arterije).

Premda se liječenjem rad bubrega može poboljšati, obično ne dolazi do potpunog oporavka.