Endokrini tumori gušterače

Endokrini tumori gušterače nastaju iz otočića i stanica koje proizvode gastrin te često stvaraju brojne hormone. Javljaju se u dva glavna oblika. Nefunkcionalni tumori mogu uzrokovati opstruktivne simptome bilijarnog trakta ili dvanaesnika, krvarenje u GI traktu ili abdominalne mase. Funkcionalni tumori dovode do hipersekrecije pojedinih hormona uzrokujući različite simptome (vidi TBL. 21–3). Ovi se klinički sindromi javljaju u multiploj endokrinoj neoplaziji u kojoj tumor i hiperplazija zahvaćaju dvije ili više endokrinih žlijezda, obično paratireoidne, hipofizu, tiroidnu ili nadbubrežnu žlijezdu (vidi str. 1314).

TABLICA 21–3

ENDOKRINI TUMORI GUŠTERAČE

TUMOR

HORMON

SIJELO TUMORA

SIMPTOMI I ZNAKOVI

ACTHom

ACTH

Gušterača

Cushingov sindrom

Gastrinom

Gastrin

Gušterača (60%)

Dvanaesnik (30%)

Ostali (10%)

Bol u trbuhu, peptički ulkus, proljev

GRFom

Faktor otpuštanja hormona rasta (GHRF)

Pluća (54%)

Gušterača (30%)

Jejunum (7%)

Ostalo (13%)

Akromegalija

GRFom

Faktor otpuštanja hormona rasta (GHRF)

Pluća (54%)

Gušterača (30%)

Jejunum (7%)

Ostalo (13%)

Akromegalija

Inzulinom

Inzulin

Gušterača

Hipoglikemija natašte

Somatostatinom

Somatostatin

Gušterača (56%)

Dvanaesnik/

Jejunum (44%)

Intolerancija glukoze, proljev, žučni kamenci

Vipom

Vazoaktivni intestinalni peptid

Gušterača (90%)

Ostalo (10%)

Teški vodeni proljev, hipokalijemija, navala crvenila

Liječenje funkcionalnih i nefunkcionalnih tumora sastoji se u kirurškoj resekciji. Ukoliko metastaze onemoguće kurativnu resekciju, može se pokušati različitim antihormonskim liječenjima kod funkcionalnih tumora. Zbog rijetkog javljanja ovih tumora, nisu definirani kemoterapijski protokoli. Međutim, streptozocin pokazuje selektivnu aktivnost protiv stanica otočića gušterače pa se često koristi, bilo samostalno ili u kombinaciji s 5–fluorouracilom ili doksorubicinom. Neki centri koriste klorozotocin i interferon.