Autoimuni metaplastički atrofični gastritis

Autoimuni metaplastični atrofični gastritis je nasljedna autoimuna bolest koja zahvaća parijetalne stanice i dovodi do hipoklorhidrije i smanjenog stvaranja intrinzičnog čimbenika. Posljedice su atrofični gastritis, malapsorpcija vitamina B12 i često perniciozna anemija. Dijagnoza se postavlja endoskopski. Liječi se davanjem vitamina B12 parenteralno.

Bolesnici s autoimunim metaplastičnim atrofičkim gastritisom (AMAG) imaju antitijela na parijetalne stanice i njihove komponente (koje uključuju intrinzični faktor i H+, K+ATPazu protonske crpke). AMAG se nasljeđuje autosomno dominantnim putem. U nekih bolesnika se razvije i Hashimotov tireoiditis i 50% ih ima tireoidna antitijela. S druge strane, antitijela na parijetalne stanice se nađu u 30% bolesnika s tireoiditisom.

Manjak intrinzičkog faktora dovodi do manjka vitamina B12 koji dovodi do megaloblastične anemije (perniciozna anemija—vidi str. 1044) ili neuroloških simptoma (subakutna kombinirana degeneracija—vidi str. 38).

Hipoklorhidrija uzrokuje hiperplaziju G stanica i povišenu razinu serumskog gastrina (često >1000 pg/ml). Povišena razina gastrina dovodi do hiperplazije enterokromafinih stanica, koje ponekad prođu transformaciju u karcinoidni tumor.

U nekih bolesnika AMAG može biti udružen s H. pylori infekcijom, premda je međusobni odnos nejasan. Gastrektomija i kronična supresija kiseline s inhibitorima protonske crpke uzrokuje slično smanjenje lučenja intrinzičnog čimbenika.

Područja atrofičnog gastritisa u fundusu i korpusu želuca mogu pokazivati metaplaziju. Bolesnici s AMAG imaju trostruko povećan relativni rizik razvoja adenokarcinoma.

Dijagnoza se postavlja endoskopskom biopsijom. Potrebno je odrediti serumsku razinu B12. Antitijela na parijetalne stanice se mogu otkriti, ali se to ne radi rutinski. Nije raščišćeno pitanje kontrolnih endoskopija radi probira karcinoma: smatra se da nisu potrebne osim kad su kod inicijalne biopsije nađene histološke abnormalnosti poput displazije ili kod pogoršanja simptoma. Nije potrebno dodatno liječenje osim parenteralne nadoknade vitamina B12.