Bolesti taloženja kristala apatita i kalcijeva oksalata

Klinički su simptomi slični drugim kristalnim artropatijama.

Bolest taloženja kristala apatita (bazičnog kalcijeva fosfata): Većina patoloških kalcifikata sadrži smjesu supstituiranog karbonata hidroksiapatita i oktakalcijeva fosfata. Kako je riječ o ultramikroskopskim kristalima kalcij fosfata koji nisu kiseli, izraz “bazični kalcijev fosfat” (BCP) je precizniji od “apatit”.

Ti se mikrokristali nalaze u nakupinama sličnim grudama snijega u nizu reumatskih stanja (npr. kalcificirajući tendinitis, kalcificirajući periartritis, neki slučajevi progresivne sistemske skleroze i dermatomiozitisa). Javljaju se i u zglobnoj tekućini kod toliko uznapredovalih degenerativnih artropatija da su radiološki vidljiva suženja zglobnog prostora.

BCP kristali mogu razoriti zglobove i uzrokovati artritis i periartikularnu upalu. Primjer je sindrom Milwaukeejskog ramena, izrazito destruktivne artropatije koja napada pretežno starije žene i zahvaća ramena, a često i koljena.

Akutna podagra zbog periartikularnog odlaganja BCP oponaša giht; javlja se u mladih žena (rjeđe i u muškaraca) kao specifično stanje koje se liječi kao i akutni napadaj gihta.

Uz analizu sinovijske tekućine, simptomatske zglobove treba i rendgenski snimiti; BCP kristali se vide kao oblačaste periartikularne sjene. Još nema definitivne pretrage na BCP kristale; nakupine se mogu identificirati samo transmisijskom elektronskom mikroskopijom. U polariziranom svjetlu spomenute grudice ne pokazuju dvolomnost.

Liječenje se provodi kolhicinom PO ili IV te NSAR, a kod velikih zglobova korisno je intraartikularno injiciranje suspenzije kristala kortikosteroidnih estera. Pojedinosti vidi u liječenju akutnog gihta.

Bolest taloženja kristala kalcijeva oksalata: Do odlaganja Ca oksalata dolazi većinom kod uremičara liječenih jednim od dijalitičkih postupaka, posebno ako usto uzimaju askorbinsku kiselinu, koja se metabolizira u oksalat. Kristali se obaraju u stijenke krvnih žila, u kožu i u zglobove. U polariziranom svjetlu su to dvolomne, bipiramidne strukture (vidi TBL. 35–1) . Sinovijska tekućina zna imati >2000 L/μl. Kristali Ca oksalata se na radiogramu ne mogu razlikovati od periartikularnih BCP kalcifikata ili CPPD depozita u hrskavici. Liječenje odgovara onome za pseudogiht.